Home Vastgoedstrategie Toerismeontwikkeling Nationale visiestrategie Speciale projecten Digitale transformatie Ervaring Rapporten Inzichten Over ons Diensten Contact
Englishالعربية中文日本語한국어Bahasa IndonesiaBahasa MelayuEspañolFrançaisItalianoPortuguêsΕλληνικάDeutschNederlandsSuomiDanskNorskRomânăPolskiSlovenčinaHrvatskiKiswahiliРусскийКыргызчаҚазақшаTürkçe

Onderzoek van Heirstone Consulting · Midden-Oosten en Middellandse Zee · oktober 2026

Luchthavens en terminals: Het drukste uur

Hoe luchthavens werken, hoe ze eerlijk te vergelijken zijn over regio's heen en wat een goede luchthaven kenmerkt, met een blik vanuit het Middellandse Zeegebied, Afrika en Centraal-Azië.

31 pagina's · pdf · Engels, Frans en Russisch · gratis

Ook beschikbaar in het Frans en het Russisch: Aéroports et aérogares: L’heure de pointe en Аэропорты и аэровокзалы: Час пик. Kies de taal wanneer u het rapport aanvraagt.

Omslag van het Heirstone-onderzoeksrapport Luchthavens en terminals: Het drukste uur

Het rapport in zes cijfers

1,83x

De drukste maand van Antalya ten opzichte van de gemiddelde maand in 2025. Doorgetrokken naar een heel jaar zou die maand een luchthaven van 71 miljoen passagiers opleveren; de luchthaven vervoerde er 39 miljoen.

40 tot 209

passagiers per vliegbeweging in 2025, van Zanzibar tot Dubai: dezelfde start- en landingsbaan kan heel verschillende luchthavens bedienen

9,7 tot 16,9

vierkante meter terminal per 1.000 passagiers jaarcapaciteit bij de meeste nieuwe terminals, terwijl de kosten per passagier aan capaciteit meer dan een factor tien verschillen

30,94 mln

passagiers in Caïro in 2025, een stijging van 6,8% en het hoogste aantal van alle Afrikaanse luchthavens volgens FRACS-gegevens. De openbare luchthavens van Egypte vervoerden ongeveer 58,9 miljoen passagiers.

49%

van het wereldwijde passagiersverkeer gaat via luchthavens met private investeringen, volgens de eigendomsgegevens van ACI over 2024. In Afrika is het aandeel 24,3%.

65

luchthavens in de Heirstone-luchthavenbenchmark 2026, waarvan 49 in het Middellandse Zeegebied, Afrika, Centraal-Azië en de Kaukasus

In het kort

Een luchthaven wordt gebouwd voor zijn drukste uur en betaald door zijn gemiddelde passagier. Het jaarlijkse verkeer, het cijfer waarmee elke ranglijst opent, meet geen van beide.

Wij brachten 65 luchthavens in het Middellandse Zeegebied, Afrika, Centraal-Azië, de Golf, Europa en Azië samen in één benchmark en vergeleken ze op piek, vliegtuiggrootte, capaciteit, ruimte, kosten en verkeersmix. Op deze maatstaven verandert de rangorde, en het antwoord op de vraag wat een goede luchthaven is, hangt af van de taak die de luchthaven vervult.

  1. De piek bepaalt de omvang van de luchthaven.

    In 2025 vervoerde Antalya 39,0 miljoen passagiers. Zijn drukste maand zou, doorgetrokken naar een heel jaar, 71,5 miljoen opleveren, dicht bij de 80 miljoen waar de nieuwe concessie naartoe bouwt. In Istanbul was de drukste maand slechts 1,18 keer het gemiddelde. Toeristische gateways moeten worden gepland en beoordeeld op de capaciteit in de piekmaand en de opbrengst buiten het seizoen.

  2. Dezelfde start- en landingsbaan bedient heel verschillende luchthavens.

    Het aantal passagiers per vliegbeweging liep in 2025 uiteen van 40 in Zanzibar tot 209 in Dubai. Addis Abeba verwerkte bijna evenveel vliegbewegingen als Berlijn, met de helft van de passagiers. Gatwick verwerkte 259.000 vluchten op één baan, meer dan de 141.000 per baan in Doha.

  3. De ruimte convergeert, de kosten niet.

    De meeste nieuwe terminals zitten tussen 9,7 en 16,9 m² per 1.000 passagiers jaarcapaciteit. De kosten per passagier aan capaciteit lopen van ongeveer US$ 20 bij uitbreidingen van bestaande luchthavens tot US$ 240 tot 266 bij Peking-Daxing, Bugesera in Rwanda en Terminal 5 van Heathrow. Terminal 4 van Caïro valt met US$ 87,5 tot 112,5 per extra passagier volgens officiële cijfers binnen de bandbreedte voor nieuwe terminals.

  4. Een goede luchthaven past bij zijn taak.

    Wij onderscheiden zes luchthaventaken en een Heirstone-luchthaventoets met acht vragen, waarvan de drempelwaarden uit de benchmark komen. Doha heeft ongeveer 75% transferverkeer, terwijl Incheon, vrijwel volledig internationaal, op 11% zit. De twee horen niet op dezelfde scorekaart.

  5. Het contract telt net zo zwaar als het beton.

    Commerciële inkomsten zijn wereldwijd goed voor 37% van de luchthavenopbrengsten, en parkeren levert inmiddels meer op dan winkels. Achter 49% van het wereldwijde verkeer staat privaat kapitaal, in Afrika achter 24,3%. Het Egyptische programma voor 11 luchthavens, met IFC als adviseur, houdt de activa in staatseigendom en heeft zeven consortia geprekwalificeerd voor de pilot in Hurghada.

Wat het betekent

Aanbevelingen per doelgroep

Overheden en luchthaveneigenaren

Dimensioneer en faseer luchthavens op een vastgelegd ontwerpuur, en besluit tot de volgende fase zolang er nog ruimte is: bij 10% groei per jaar en vier jaar bouwtijd betekent dat bij ongeveer 68% van de capaciteit.

Concessieverleners en DFI's

Kies het gunningscriterium en de servicedoelen met dezelfde zorg als het investeringsplan.

Investeerders en exploitanten

Baseer de investeringscase op de piekmaand, en waardeer commerciële inkomsten ten opzichte van vergelijkbare luchthavens in de regio.

In het volledige rapport

31 pagina's met onderbouwing, benchmarks en toetsen

  1. Gebouwd voor één uur
  2. Betaald door de gemiddelde passagier
  3. Luchthavens eerlijk vergelijken
  4. Goed in zijn taak
  5. Wie de luchthaven bezit
  6. Van Casablanca tot Almaty
  7. Wat te beslissen, en wanneer

Heirstone-datasets

65

luchthavens in de Heirstone-luchthavenbenchmark 2026, waarvan 49 in het Middellandse Zeegebied, Afrika, Centraal-Azië en de Kaukasus

6 × 8

zes luchthaventaken en acht vragen in de Heirstone-luchthaventoets, elke vraag gewogen naar taak

Gebaseerd op openbare bronnen met de stand van oktober 2026. Elk cijfer heeft in het rapport een bronvermelding, en cijfers die wij afleiden door gepubliceerde gegevens te combineren, zijn aangeduid als Heirstone-analyse.

Veelgestelde vragen

Hoe vergelijkt u luchthavens eerlijk?

Niet alleen op jaarlijks verkeer. De Heirstone-luchthavenbenchmark vergelijkt 65 luchthavens op piek, vliegtuiggrootte, capaciteit, terminalruimte, kosten en verkeersmix. Het aantal passagiers per vliegbeweging liep in 2025 bijvoorbeeld uiteen van 40 in Zanzibar tot 209 in Dubai, zodat dezelfde start- en landingsbaan heel verschillende luchthavens kan bedienen.

Hoe groot moet een nieuwe luchthaventerminal zijn?

De meeste nieuwe terminals zitten tussen 9,7 en 16,9 m² per 1.000 passagiers jaarcapaciteit, maar een luchthaven moet worden gedimensioneerd op een vastgelegd ontwerpuur, niet op het jaarlijkse verkeer. In 2025 vervoerde Antalya 39,0 miljoen passagiers, maar zijn drukste maand zou, doorgetrokken naar een heel jaar, 71,5 miljoen opleveren.

Wanneer moet een luchthaven besluiten tot de volgende uitbreiding?

Zolang er nog ruimte is. Bij 10% verkeersgroei per jaar en vier jaar bouwtijd moet tot de volgende fase worden besloten bij ongeveer 68% van de capaciteit.

Speciale projecten

Hoe wij kunnen helpen

Bekijk het vakgebied

Onderzoek van Heirstone Consulting

Meer uit Midden-Oosten en Middellandse Zee

Alle rapporten

Bespreek uw opdracht

Spreek rechtstreeks met een senior partner over uw project, asset of programma.

Neem contact op

Onderzoek van Heirstone Consulting

Ontvang het volledige rapport

Vul uw gegevens in, dan mailen wij u een persoonlijke downloadlink. Gebruik een adres dat u kunt openen: het rapport wordt alleen naar die inbox gestuurd.